IEC 61557 — de normenreeks voor testapparatuur van beschermingsmaatregelen

De gids over isolatieweerstandsmeting en de gids over lusimpedantiemeting (Zs) behandelen elk een specifieke meting die bij een NEN 3140-keuring wordt uitgevoerd. Dit artikel behandelt de normenreeks die vaak op het typeplaatje van een meetinstrument staat — IEC 61557 — en verklaart waarom het deelnummer op zo'n meter aangeeft waarvoor het instrument wel of niet geschikt is.

Wat IEC 61557 is

IEC 61557 is geen enkele norm maar een reeks van deelnormen, elk gericht op een specifiek type meting van een beschermingsmaatregel in laagspanningsinstallaties tot 1000 V AC / 1500 V DC. Een testinstrument dat conform een bepaald deel is gebouwd en gekalibreerd, garandeert dat de meting binnen de door die deelnorm gestelde nauwkeurigheidsgrenzen valt.

De belangrijkste delen

Waarom het deelnummer ertoe doet

Een instrument dat is gecertificeerd conform deel 4 (weerstand van aardverbindingen en vereffeningsverbindingen) meet iets anders dan een instrument conform deel 5 (weerstand naar aarde/aardelektrode) — de twee metingen lijken oppervlakkig op elkaar (beide geven een weerstandswaarde in ohm), maar richten zich op verschillende onderdelen van de installatie: deel 4 op de continuïteit van beschermings- en vereffeningsleidingen binnen de installatie, deel 5 op de weerstand van de aardelektrode zelf naar de aarde. Een instrument verwarren met het verkeerde deelnummer leidt tot een meting die technisch correct wordt uitgevoerd, maar het verkeerde beschermingsaspect toetst.

Praktische relevantie

Bij het samenstellen van een meetkoffer voor NEN 3140-inspecties is het zinvol te controleren welk IEC 61557-deel op elk instrument vermeld staat, en dit te koppelen aan de metingen die daadwerkelijk moeten worden uitgevoerd volgens het inspectieprotocol: een instrument met alleen deel 2 (isolatieweerstand) kan geen RCD-triptijdmeting (deel 6) uitvoeren, ook al oogt het qua bediening vergelijkbaar met een combinatie-instrument conform deel 10.

Veelgemaakte fouten

1. Aannemen dat elk instrument met "IEC 61557" op het typeplaatje alle metingen kan uitvoeren — het deelnummer specificeert een beperkte functie, geen volledige normconformiteit voor elke mogelijke meting.
2. Deel 4 en deel 5 door elkaar halen — continuïteit van beschermingsleidingen (deel 4) en aardelektrodeweerstand (deel 5) zijn twee verschillende metingen met verschillende meetmethoden en nauwkeurigheidseisen.
3. Een combinatie-instrument (deel 10) gebruiken zonder te controleren welke deelfuncties daadwerkelijk zijn gecertificeerd — niet elk combinatie-instrument implementeert alle negen voorgaande delen; de typeplaat of het certificaat vermeldt welke functies zijn gedekt.
4. Kalibratiecertificaten negeren — conformiteit met IEC 61557 zegt iets over het ontwerp van het instrument, niet over de actuele meetnauwkeurigheid op het moment van gebruik; periodieke kalibratie blijft noodzakelijk.

Gerelateerd

• Isolatieweerstandsmeting
• Lusimpedantiemeting (Zs)
• Continuïteitsmeting R1+R2 (beschermingsleiding)
• Aardlekschakelaar triptijdmeting