Doorgaande verbinding van de beschermingsleiding meten (continuïteit PE)

Doorgaande verbinding van de beschermingsleiding meten (continuïteit PE)

De meetinstrumenten-en-CAT-gids noemt het laagohmige meetinstrument als het juiste instrument voor de doorgaande verbinding van beschermingsleiding en potentiaalvereffening, en geeft de formule R = ρ·L/A voor een verwachtingswaarde. De meetvolgorde-gids plaatst deze meting als één van de eerste metingen, spanningsloos. Dit artikel behandelt de techniek zelf: hoe je de doorgaande verbinding van de beschermingsleiding over een volledig circuit controleert en beoordeelt.

Het instrument: ≥ 200 mA, niet een gewone multimeter

Voor deze meting is een instrument volgens NEN-EN-IEC 61557-4 (weerstand van aardverbindingen en potentiaalvereffening) bedoeld, met een meetstroom van minimaal 200 mA. Een gewone multimeter of doorgangstoon meet met een zeer kleine stroom: die bevestigt alleen dát er een verbinding is, doorbreekt geen oxidelaagje op een klem en zegt niets over de kwaliteit van de verbinding. Voor de achtergrond bij de instrumenten zie de IEC 61557-gids.

Voor elke meetreeks: meetsnoeren kortsluiten en nulstellen (compenseren), zodat de snoerweerstand niet in de uitkomst terechtkomt. Is het snoer te kort, gebruik dan een verlengsnoer op haspel en stel nul inclusief dat snoer.

Methode 1 — directe meting

1. Installatie spanningsloos maken en dood verklaren (vergrendelen, zie de meetvolgorde-gids).
2. Sluit het ene meetsnoer aan op een betrouwbaar referentiepunt: de aardrail / PE-klem in de verdeler.
3. Raak met het andere meetsnoer het te controleren punt aan: de PE-aansluiting van de wandcontactdoos, de aardklem van het toestel of het te controleren geleidende, bereikbare deel.
4. Lees de weerstand af en noteer de waarde per meetpunt.

Methode 2 — lusmethode (heen- en terugweg in één meting)

Deze methode (in Engelstalige literatuur ook "R1+R2-methode" genoemd) is handig om een compleet circuit in één keer te beoordelen:

1. Installatie spanningsloos maken en dood verklaren.
2. Verbind aan de oorsprong van het circuit (verdeler) de fasegeleider en de beschermingsleiding van dát circuit tijdelijk met een hulpbrug.
3. Meet bij het verst gelegen aansluitpunt met het laagohmige instrument tussen de fase- en de PE-aansluiting. De uitkomst is de opgetelde weerstand van fasegeleider en beschermingsleiding.
4. Hulpbrug verwijderen en de oorspronkelijke aansluiting herstellen vóór het circuit weer onder spanning komt.

De uitkomst is een bouwsteen voor een schatting van de foutlusimpedantie (netimpedantie vóór de installatie + weerstand van fase- en beschermingsleiding). De rekenkundige optelling is een benadering; de foutlusimpedantie zelf beoordeel je met een lusimpedantiemeting (zie de lusimpedantiemeting-Zs-gids).

Beoordelen: vergelijk met een verwachtingswaarde

Vergelijk de gemeten waarde met een vooraf berekende verwachtingswaarde (R = ρ·L/A per geleider, zie de meetinstrumenten-cat-gids) in plaats van alleen "wel of geen doorgang" te noteren. Een onderbroken beschermingsleiding geeft een oneindige weerstand en is direct duidelijk, maar een subtiel verhoogde waarde — door een geoxideerde klem of een losgetrilde verbinding — geeft nog wél een aflezing, alleen een te hoge.

Een universele maximumwaarde voor alle situaties bestaat niet: wat acceptabel is hangt af van doorsnede, lengte en de beveiliging van het circuit. Gebruik de berekende verwachtingswaarde en de ontwerpgegevens van de installatie, en controleer of de norm of het inspectieprotocol dat je hanteert een grenswaarde noemt.

Let op: bij een circuit met meerdere aftakkingen moet de meting naar het verst gelegen punt van elke aftakking worden uitgevoerd — de hoogste gemeten waarde is bepalend, niet het gemiddelde.

Parallelle paden vertekenen de meting

Metalen leidingen, kabelgoten en de potentiaalvereffening kunnen een parallel pad vormen waardoor de gemeten waarde lager uitvalt dan die van de te testen beschermingsleiding zelf. Hoe je dat herkent en vermijdt, staat in de gids PEN-continuïteit praktisch controleren.

Veelgemaakte fouten

1. De hulpbrug vergeten te verwijderen vóór het weer inschakelen — dit veroorzaakt een blijvende, directe verbinding tussen fasegeleider en beschermingsleiding.
2. Een gewone multimeter gebruiken in plaats van een instrument met ≥ 200 mA — een slechte verbinding blijft zo gemaskeerd.
3. Het meetsnoer niet nulstellen en zo de snoerweerstand meenemen.
4. Alleen "wel of geen doorgang" beoordelen in plaats van de waarde te vergelijken met de verwachtingswaarde.
5. Niet naar het verst gelegen punt meten of een aftakking overslaan.

Gerelateerd

• Meetinstrumenten en CAT-categorieën
• PEN-continuïteit praktisch controleren
• Lusimpedantiemeting (Zs)
• Isolatieweerstandsmeting
• Meetvolgorde bij de initiële keuring