Aardlekschakelaar beproeven — triptijd en aanspreekstroom (NEN-EN-IEC 61557-6)

Naast de eenmalige testknop-controle (die alleen het mechanisme test, geen daadwerkelijke lekstroom simuleert) hoort bij een periodieke NEN 3140- inspectie een instrumentele beproeving van de aardlekschakelaar (RCD): een gekalibreerde RCD-tester injecteert een gedefinieerde lekstroom en meet de werkelijke triptijd. Dit is een andere test dan de lusimpedantiemeting (Zs), die de foutlus van de installatie beoordeelt — de triptijdmeting beoordeelt het schakelmechanisme van de RCD zelf.

Twee typen, twee grenswaardentabellen

NEN-EN-IEC 61557-6 beschrijft de testmethode en de bijbehorende triptijdgrenzen. Deze verschillen wezenlijk tussen twee RCD-typen:

Een S-type RCD heeft dus juist een minimale triptijd (mag niet te snel schakelen) naast een maximale — het doel is dat een S-type RCD stroomopwaarts tijd geeft aan een sneller, niet-vertraagd type stroomafwaarts om eerst af te schakelen, zodat alleen het getroffen deel van de installatie uitvalt (selectiviteit tussen twee in serie geschakelde RCD's).

Let op: de exacte test wordt uitgevoerd met een wisselstroom testsignaal op de nominale aanspreekstroom I∆n van de RCD — de testmethodiek en toegestane meetonzekerheid van de tester zelf zijn verder uitgewerkt in NEN-EN-IEC 61557-6.

Waarom dit een aparte beproeving is

Een RCD kan mechanisch nog "werken" (de testknop schakelt af) terwijl de triptijd bij de nominale aanspreekstroom inmiddels buiten de grenswaarde is gedreven — bijvoorbeeld door veroudering van de mechanische veer of door vervuiling. Alleen een instrumentele meting met een gekalibreerde tester (zie ook de kalibratie-gids) toont dit aan; de testknop alleen doet dat niet.

Praktische relevantie

In een bedrijfshal of teeltbedrijf met veel S-type hoofd-RCD's (bijvoorbeeld bovenstrooms van meerdere ondergeschikte groepenkasten, om nodeloze uitschakeling van de hele installatie te voorkomen) is de triptijdmeting essentieel om te controleren dat de bedoelde selectiviteit tussen de hoofd- en de onderliggende RCD's daadwerkelijk aanwezig is — een S-type RCD die te snel schakelt maakt de selectiviteitsopzet in de praktijk waardeloos.

Veelgemaakte fouten

1. Alleen de testknop gebruiken als periodieke controle — dit test het mechanisme, niet de daadwerkelijke triptijd bij de nominale aanspreekstroom.
2. Een S-type RCD beoordelen met de grenswaarden van een algemeen type (bijvoorbeeld afkeuren omdat de triptijd "te lang" lijkt bij 300 ms, terwijl 130–500 ms voor een S-type juist correct is).
3. De triptijdmeting verwarren met de lusimpedantiemeting — de eerste beoordeelt de RCD zelf, de tweede de foutlus/Zs van de installatie; beide zijn nodig voor een volledige beoordeling van de aardlekbeveiliging.

Gerelateerd

• Lusimpedantiemeting (Zs)
• Aardlekschakelaars (RCD)
• Kalibratie van meetapparatuur