§722 — Laadpunten voor elektrische voertuigen (EV)

Sectie 722 van NEN 1010 (NEN-EN-IEC 60364-7-722) beschrijft de aanvullende eisen voor vaste laadpunten voor elektrische voertuigen — wallboxen, publieke laadpalen en mobiele laders met vaste aansluiting. De algemene hoofdstukken van NEN 1010 blijven van toepassing; §722 voegt voorwaarden toe die specifiek zijn voor het laden van een EV uit de huisinstallatie.

Toepassingsgebied

§722 geldt voor:

Mode 2 — laden via een huishoudelijke contactdoos met inline veiligheidsschakelaar (in-cable control box; ICCB).
Mode 3 — laden via een vast laadpunt (wallbox of paal) met type-2 connector.
Mode 4 — DC-snelladen (>22 kW); aanvullende eisen in §722.4.

Niet van toepassing op draadloos laden, op spoorvoertuigen (NEN-EN 50122) en op rijdende voertuigen in laadbedrijf.

Dedicated circuit (§722.531.2.101)

Voor elk laadpunt is een afzonderlijke eindgroep verplicht.

Het laden van een EV trekt 16 A — 32 A continu (uren). Een gedeelde groep met huishoudelijke belasting overschrijdt al snel de Iz van de kabel en triggert thermische uitloop van een MCB op de grens van zijn karakteristiek. Sinds NEN 1010:2020 is een aparte groep daarom geen advies meer maar een eis.

Aardlekbeveiliging (§722.531.2.101)

Voor elke EV-laadpunt moet zijn:

RCD type B óf RCD type A + DC-detectie 6 mA in het laadpunt.

Type A alleen is niet toegestaan — een lekstroom met DC-component (zoals die in een EV-lader kan optreden bij isolatiestoring in de batterij) "verzadigt" de toroïdale kern van een type A en deactiveert de aardlekfunctie zonder dat een tripping signaal volgt. Type F is óók onvoldoende; alleen type B detecteert zowel AC-, pulserende DC- als zuivere DC-lekstromen.

De moderne praktijk: wallbox met geïntegreerde DC-detectie + externe type-A 30 mA RCD. Goedkoper dan een type-B RCD (€200–€400 versus €30) en functioneel gelijkwaardig zodra de wallbox dat conform IEC 62752/ 62955 bewijst.

Type connector (§722.55)

Mode	Connector	Vermogen
2	Schuko (type-F) of CEE-blauw 16 A	2,3 kW – 3,7 kW
3	Type 2 (Mennekes) — vast op de wallbox	3,7 kW – 22 kW
4	CCS Combo 2, CHAdeMO	50 kW – 350 kW DC

Voor Mode 3 is in NL altijd type-2 verplicht; type-1 (Yazaki) komt alleen voor op oudere Aziatische voertuigen en vereist in dat geval een adapterkabel — niet vast op de wallbox.

Lastberekening — Pmax × diversiteit

NEN 1010 §722.311 erkent dat een wallbox bedoeld is om continu te trekken. Voor de kabel- en MCB-keus geldt:

Diversiteitsfactor 1,0 voor één laadpunt (geen optellen-met- korting met andere belasting).
Voor meerdere laadpunten op één voeding (parkeergarages, appartementen) mag een load management system (LMS) worden gebruikt zodat de hoofdaansluiting niet uitschakelt. Het LMS moet voldoen aan IEC 61851-1 §A.4 en de schakeltijd ≤ 5 s zijn.

Rekenvoorbeeld — 11 kW wallbox

I = P / (√3 × U × cosφ) = 11 000 / (1,732 × 400 × 1,0) ≈ 16 A per fase.
Continu-belasting → gebruik kabel-Iz tabel 2-aderig in pijp (NEN 1010 Tabel B.52.5), kies XMvK 5×2,5 mm² (Iz ≈ 22 A) of YMvK 5×4 mm² (Iz ≈ 31 A) bij lange afstand.
MCB B16 of C16 — C-karakteristiek is praktisch want de wallbox heeft een ingangsfilter met inrush.
Type-2-RCD 30 mA óf type-A 30 mA + DC-6 mA in box.
PE-doorbinding hoofdaarde — vereist als de wallbox PME-detectie heeft (zie volgende paragraaf).

PEN-fault detectie (§722.411.4.1)

De grootste praktische valkuil. In een TN-C-S installatie (wat in Nederland 99 % is) deelt het laadpunt de PEN-geleider met het net. Wanneer de PEN tussen meter en aanleverpunt breekt, kan de PE van de wallbox — en dus de complete carrosserie van de auto — naar L-potentiaal zwemmen. Bij regen of contact ontstaat dan een dodelijke aanraakspanning.

Daarom eist §722.411.4.1:

Bij gebruik van een PME (Protective Multiple Earth / TN-C-S) net moet ofwel een eigen aarde-elektrode worden geplaatst, ofwel PEN-fault detectie in de wallbox die binnen 5 s afschakelt bij onderbreking van de N/PE.

Praktisch: alle commerciële wallboxen (Alfen, Eve, Wallbox, Easee) hebben PEN-detectie standaard. Toch de specificatie controleren — IEC 61851-1 clause 6.3.1.103 is de relevante referentie. Geen PEN-detectie? Verplicht eigen aardelektrode (Ra zodanig dat IΔn × Ra ≤ UL = 50 V → voor 30 mA: Ra ≤ 1666 Ω; voor 100 mA: Ra ≤ 500 Ω).

SPD (surge protection)

§722.443 verwijst naar de algemene §443. Voor laadpunten buiten (>10 m kabel) is een type-2 SPD (8/20 µs, 5–20 kA) op de eindgroep aan te bevelen. De wallbox-elektronica is gevoelig voor blikseminductie en vervangkosten zijn hoog (€600–€1500 voor een controllerprint).

Inspectie en oplevering

Voor inbedrijfstelling minimaal:

Visueel — kabelloop, montagehoogte (handvat type 2 tussen 0,5–1,5 m), IP-rating bij buitenmontage (≥ IP54 plug, ≥ IP44 voor body).
Continuïteit PE (R ≤ 0,3 Ω op het laadpunt-PE).
Isolatiemeting L–PE en N–PE bij 500 V DC (≥ 1 MΩ).
Lusimpedantie Zs vanaf het laadpunt — Zs × Ia ≤ U0; voor B16 in TN ≤ 2,87 Ω, voor C16 ≤ 1,44 Ω.
RCD-test — uitschakeltijd ≤ 40 ms bij 5 × IΔn, ≤ 300 ms bij IΔn.
DC-lekstroomtest — bij wallbox met geïntegreerde 6 mA-detectie: simuleren met testbron of via diagnose-uitlees.
PEN-fault test — N onderbreken tijdens laden; wallbox moet binnen 5 s uitschakelen.

Verslag in het keuringsrapport (NEN 1010 §6) opnemen; sticker met volgende keuringsdatum ⩽ 1 jaar (advies, geen wettelijke termijn voor huishoudelijk gebruik). Voor bedrijfsmatige laadpunten valt de periodieke keuring onder NEN 3140.

Veelgemaakte fouten

Wallbox op een bestaande kookgroep "want die heeft toch 16 A" — geen aparte eindgroep, niet conform §722.531.2.101.
Schuko-stopcontact als laadoplossing — Mode 2 met ICCB mag, maar ≤ 8 A en eindgroep moet dedicated zijn; Schuko continu 16 A trekken smelt het contactblok.
Type-AC RCD vóór de wallbox — geen DC-detectie; bij isolatiefout in de batterij ontstaat ongetrippeld lekstroom.
Geen PEN-detectie en geen aardelektrode — meest dodelijke fout; ontdekt vaak pas bij een eerste storing met fataal gevolg.
Aansluitkabel hergebruikt vanuit boilergroep — Iz onvoldoende voor continu-belasting; thermische degradatie van de isolatie.

Relatie tot andere normen

NEN 3140 — werken aan een actief laadpunt vereist VP/WV-status en spanningsloos-procedure (5 stappen).
IEC 61851 — productnorm wallbox.
IEC 62196 — connectoren type 1, 2, CCS.
NEN-EN 50550 — POP (overspanningbescherming) — gerelateerd aan §443.

Verder lezen

NEN-EN-IEC 60364-7-722 (2018 + A11:2021)
NEN 1010 Praktijkboek §722 (Kluwer)
Netbeheer Nederland — Aansluitvoorwaarden laadpunten (capaciteitstarief)