§524 — Minimalne przekroje przewodów: dolna granica 1,5/0,5/0,75 mm² (Tabela 52.4)

Przewodnik o przekroju przewodu i obciążalności prądowej opisuje, jak oblicza się Iz na podstawie oczekiwanego prądu obciążenia i właściwych współczynników korekcyjnych. §524 stawia inne pytanie: nawet jeśli to obliczenie technicznie dopuszczałoby cieńszy przewód, czy istnieje bezwzględna dolna granica, poniżej której przewód nigdy nie może zejść, niezależnie od tego, jak niskie jest rzeczywiste obciążenie?

Tabela 52.4: praktyczne wartości minimalne

§524 (Tabela 52.4 normy IEC 60364-5-52) ustala minimalne przekroje istniejące niezależnie od obliczenia Iz — wynikają one z wytrzymałości mechanicznej i niezawodnego zakończenia, a nie dlatego, że wymaga tego obliczenie termiczne:

Uwaga: norma dopuszcza również konkretne, mniejsze wartości dla szczególnych zastosowań określonych w odpowiedniej normie wyrobu (na przykład niektóre niskoprądowe zastosowania sygnalizacyjne lub krótki przewód giętki dostarczany jako integralna część urządzenia) — ta tabela podaje ogólną dolną granicę dla zwykłego stałego okablowania siłowego/oświetleniowego i sterowniczego oraz standardowych przewodów giętkich, a nie każdy udokumentowany wyjątek.

Dlaczego w ogóle potrzebne jest minimum

Czysto termiczne obliczenie Ib ≤ In ≤ Iz (zob. przewodnik o obciążalności prądowej) mogłoby dla obwodu bardzo lekko obciążonego technicznie dopuścić przewód cieńszy niż te wartości. §524 unieważnia ten wynik z powodu niezwiązanego z ciepłem: bardzo cienki przewód jest mechanicznie kruchy — bardziej podatny na zerwanie wskutek rutynowego zginania lub wibracji, trudniejszy do niezawodnego zakończenia w standardowym zacisku i łatwiejszy do uszkodzenia podczas instalacji — niezależnie od tego, czy mógłby przenosić oczekiwany prąd bez przegrzania.

To nie ta sama dolna granica co minimum przewodu PEN

Tę dolną granicę §524 łatwo pomylić z dużo większym minimum ustalonym dla przewodu PEN przez §543.4 (10 mm² miedzi / 16 mm² aluminium) — jednak te dwa przepisy chronią przed czymś innym. Dolna granica §524 to ogólne minimum wytrzymałości mechanicznej, które dotyczy zwykłego okablowania stałego i giętkiego; minimum §543.4 to znacznie wyższa, konkretna wartość związana z określonym skutkiem zerwania przewodu PEN (jednoczesną utratą funkcji zarówno przewodu neutralnego, jak i ochronnego), dlatego znajduje się ono znacznie powyżej zwykłej dolnej granicy §524 nawet dla przewodu PEN przenoszącego umiarkowane obciążenie.

Znaczenie praktyczne

Przy okablowaniu obwodów sterowniczych, dzwonków, termostatów lub jakiegokolwiek innego lekko obciążonego obwodu stałego nie wystarczy dobrać przewód wyłącznie na podstawie oczekiwanego (często bardzo niskiego) prądu — dolna granica §524 wynosząca 0,5 mm² dla stałego okablowania sygnalizacyjnego/sterowniczego i 1,5 mm² dla stałego okablowania siłowego/oświetleniowego obowiązuje niezależnie od tego, jak mały okaże się obliczony prąd. To samo dotyczy przewodu giętkiego zasilającego urządzenie przenośne: 0,75 mm² to ogólna dolna granica, nawet dla urządzenia o niskiej mocy.

Częste błędy

1. Dobieranie lekko obciążonego obwodu wyłącznie na podstawie obliczenia Iz, co skutkuje przekrojem poniżej dolnej granicy §524 dla danego typu okablowania.
2. Mylenie ogólnej dolnej granicy §524 z dużo większym minimum §543.4 dla przewodu PEN — te dwa chronią przed różnymi ryzykami i dotyczą różnych przewodów.
3. Stosowanie przewodu cieńszego niż 0,5 mm² do stałego okablowania sterowniczego lub sygnalizacyjnego w przekonaniu, że "płynie przez niego przecież tylko kilka miliamperów" — dolna granica wynika z wytrzymałości mechanicznej, a nie zdolności termicznej.
4. Stosowanie minimum dla przewodów giętkich (0,75 mm²) do okablowania stałego lub odwrotnie — oba rodzaje okablowania mają odrębne minima w Tabeli 52.4.

Powiązane

• Przekrój przewodu i obciążalność prądowa
• §543.4 — Przewód PEN: minimalny przekrój i zakaz łączenia
• Dobór przewodu ochronnego