Beschermingsprincipes
Deze pagina is nog niet door een vakbekwaam persoon inhoudelijk gecontroleerd. Controleer altijd de geldende norm en je eigen aanwijzing; dit is geen vervanging van NEN 3140 of NEN 1010.
§131 — Beschermingsprincipes
NEN 1010 hoofdstuk 1, §131 beschrijft de fundamentele principes voor bescherming van personen, dieren en eigendommen tegen elektrische gevaren.
Drie pijlers
- Bescherming tegen elektrische schok (§131.2) — directe aanraking (basisbescherming) en foutbescherming (voorheen: indirecte aanraking).
- Bescherming tegen thermische invloeden (§131.3) — brand en brandwonden door overstroom.
- Bescherming tegen overstroom (§131.4) — kortsluiting en overbelasting.
Drie niveaus van bescherming tegen elektrische schok
Voor bescherming tegen elektrische schok (§131.2) hanteert NEN 1010 een gelaagd model van drie onafhankelijke niveaus, die elkaar aanvullen in plaats van vervangen:
| Niveau | Doel | Voorbeelden van maatregelen |
|---|---|---|
| Basisbescherming | Voorkomt aanraking van delen die in normaal bedrijf onder spanning staan | Isolatie van geleiders, omhulling (IP-beschermingsgraad), afscherming |
| Foutbescherming | Voorkomt gevaar bij een enkelvoudige fout (bijv. doorslag van de basisisolatie) | Automatische uitschakeling van de voeding (AUV, §411), klasse II-toestellen (dubbele isolatie), SELV/PELV, scheidingstransformator |
| Aanvullende bescherming | Extra vangnet wanneer basis- en foutbescherming tekortschieten of falen | 30 mA-aardlekschakelaar, potentiaalvereffening |
Deze drie niveaus zijn cumulatief: een installatie met alleen aanvullende bescherming (een RCD) maar zonder deugdelijke basis- en foutbescherming voldoet niet aan NEN 1010 — de RCD is een laatste redmiddel, geen vervanging voor correcte isolatie en AUV.
Praktijk
- Iedere installatie moet een bewuste keuze maken tussen IT, TT, TN-S, TN-C en TN-C-S.
- Een aardlekschakelaar 30 mA is in Nederlandse woningen verplicht (§411.3.3).
- Selectiviteit tussen zekeringen wordt in §536 behandeld.
Volgende stap: lees §411 voor de implementatie van automatische uitschakeling van de voeding (AUV).
Verder lezen
- §445 (IEC 60364-4-45)§445 — Bescherming tegen onbedoeld automatisch herstarten na onderspanning
- §543 (IEC 60364-5-54)Beschermingsgeleider dimensioneren — de adiabatische formule versus de vereenvoudigde tabel
- IEC 60364-5-56 / NEN-EN 81-20 / NEN-EN 81-50Liftinstallaties — voeding, aarding en RCD-bescherming van personenliften
- §413.3Elektrische scheiding (§413.3) — een scheidingstransformator als beschermingsmaatregel zonder aarding
- §423 (IEC 60364-4-42)§423 — Bescherming tegen verbranding: maximale aanraaktemperaturen van bereikbare delen (Tabel 42.1)
- Bijlage A (IEC 60364-4-41)Bijlage A — Basisbescherming tegen directe aanraking, IP2X en de geleedvingertest