RCD-typen AC/A/F/B — classificatie en selectie per belastingtype

De 531-rcd-gids beschrijft wanneer een RCD verplicht is en met welke uitschakelstroom. Die eis alleen is echter niet voldoende: een RCD moet ook het juiste type zijn voor de foutstroomvorm die de aangesloten belasting daadwerkelijk kan veroorzaken. IEC 60755 (algemene eisen aan aardlekbeveiliging) en IEC 62423 (productnorm die type F en type B specifiek formaliseert) beschrijven deze classificatie.

De vier typen

De typen zijn genest: een type B voldoet automatisch ook aan de eisen van type F, A en AC; een type F voldoet aan die van A en AC, enzovoort. Het omgekeerde geldt niet — een type AC detecteert geen enkele gelijkstroom- component en kan bij een storing met een DC-lekstroom volledig falen zonder dat dit van buitenaf zichtbaar is.

Waarom dit meer is dan een marge-kwestie

Een gladde gelijkstroom-lekstroom (zoals die kan ontstaan bij een isolatiestoring aan de gelijkstroomzijde van een frequentieomvormer, EV- lader of PV-omvormer) kan de toroïdale kern van een type AC- of type A-RCD magnetisch verzadigen. Een verzadigde kern kan de wisselstroom- component van dezelfde of een andere lekstroom niet meer detecteren — de RCD lijkt dan nog steeds correct te functioneren (de testknop werkt vaak nog wel, want die simuleert een zuivere AC-lekstroom), terwijl de werkelijke beveiligingsfunctie al is uitgevallen.

Let op: dit artikel geeft het classificatiekader. De exacte toepassingsverplichting (bijvoorbeeld type B verplicht bij een laadpunt zonder interne DC-detectie, zie de 722-ev-charging-gids) volgt uit het specifieke NEN 1010-hoofdstuk voor die installatie, niet uit IEC 60755 zelf.

Praktische relevantie

Bij vervanging van een bestaande groepenkast — bijvoorbeeld bij toevoeging van een laadpunt, een frequentieomvormer op een pomp of ventilator, of een PV-omvormer — is het onvoldoende om te controleren of er "een 30 mA-RCD" aanwezig is. De vraag is telkens: welk type foutstroom kan deze specifieke belasting veroorzaken, en is de aanwezige RCD daarvoor geclassificeerd? Zie ook de veilig-uitschakelen-sto-frequentieomvormers-gids voor de context van driefase-frequentieomvormers.

Veelgemaakte fouten

1. Een bestaande type AC- of type A-RCD hergebruiken bij toevoeging van een frequentieomvormer, laadpunt of PV-omvormer zonder te controleren of het benodigde type (F of B) daadwerkelijk aanwezig is.
2. Ervan uitgaan dat de testknop van de RCD de volledige beveiligingsfunctie aantoont — de testknop simuleert doorgaans alleen een zuivere AC-lekstroom en toont dus niet aan dat een type AC/A-RCD ook een DC-lekstroom correct zou detecteren.
3. Overal standaard type B toepassen "om zeker te zijn" — kostbaar en vaak onnodig; het juiste type volgt uit de specifieke belasting, niet uit een generieke voorzorgsregel.

Gerelateerd

• §531 — Aardlekschakelaars (RCD)
• §722 — Laadpunten voor elektrische voertuigen (EV)
• Veilig uitschakelen (STO) van frequentieomvormers