Aarding van draagbare aggregaten — zwevend systeem versus TN-aansluiting

De noodstroomaggregaten-gids en de load-bank-test-gids behandelen vaste, permanent geïnstalleerde noodstroomaggregaten. Een klein, draagbaar aggregaat — bijvoorbeeld voor tijdelijk gebruik op een bouwplaats of bij een evenement — kent een eigen aardingsvraagstuk dat losstaat van de wederzijdse-uitsluiting-problematiek van vaste aggregaten.

Zwevend systeem als standaardgeval

Een klein aggregaat (doorgaans tot circa 3 kVA, draagbaar en niet permanent geïnstalleerd) werkt vaak als zwevend systeem: de wikkeling van de generator is niet verbonden met het frame of met aarde. De bescherming tegen elektrische schok berust dan op elektrische scheiding (vergelijkbaar met §413) — bij een eerste fout tussen een actieve geleider en het frame ontstaat geen gevaarlijke aanraakspanning en is directe uitschakeling niet noodzakelijk, zolang het systeem daadwerkelijk gescheiden blijft van elk ander geaard systeem.

TN-configuratie als alternatief

Een aggregaat kan ook als TN-systeem worden geconfigureerd: één pool van de generator wordt dan verbonden met de hoofdaardrail (MET) van de installatie, en actieve afschakeling bij aardfout (ADS) wordt gerealiseerd doordat alle geleidende delen met de MET zijn verbonden, de MET met een aardelektrode is verbonden, én RCD's aanwezig zijn om de afschakeling daadwerkelijk te verzorgen.

RCD-eis op elk uitgangscircuit

Bij een TN-geconfigureerd aggregaat moet elk door het aggregaat gevoed circuit een aanvullende beveiliging hebben via een RCD met I∆n ≤ 30mA en een uitschakeltijd van maximaal 40ms bij 5×I∆n — analoog aan de reguliere TN-RCD-eis, maar dan specifiek toegepast op het aggregaat als eigen voedingsbron zonder externe aardreferentie.

Let op: de keuze tussen een zwevend systeem en een TN-configuratie hangt af van het vermogen van het aggregaat, het aantal en type aangesloten verbruikers, en of het aggregaat als enige bron dient of tijdelijk parallel met het net draait — dit artikel geeft het principe, geen sluitend beslisschema voor elke situatie.

Praktische relevantie

Bij het inzetten van een draagbaar aggregaat op een bouwplaats (zie ook de bouwplaatsen-gids voor de reguliere 30mA-RCD-eis op bouwplaatscircuits) is het van belang te weten welk type aarding het aggregaat zelf toepast: een zwevend aggregaat dat per ongeluk aan een reeds geaard systeem wordt gekoppeld, verliest de bescherming van elektrische scheiding zonder dat dit zichtbaar is aan de buitenkant van het aggregaat.

Veelgemaakte fouten

1. Een zwevend aggregaat aansluiten op een reeds geaard net of installatie-onderdeel — dit ondermijnt de elektrische-scheidings- bescherming zonder dat dit visueel waarneembaar is.
2. Aannemen dat het aggregaat zelf altijd al een ingebouwde RCD heeft — dit moet per aggregaat en per uitgangscircuit worden geverifieerd, niet worden aangenomen.
3. Een TN-geconfigureerd aggregaat gebruiken zonder eigen aardelektrode of aardverbinding, waardoor de veronderstelde ADS-bescherming in de praktijk niet functioneert.

Gerelateerd

• Noodstroomaggregaten (§551)
• Noodstroomaggregaat testdraaien — load-bank-test
• Bouwplaatsen (§704)