Fysiologische effectzones van wisselstroom (AC-1 t/m AC-4)
Een indeling in IEC/TR 60479-1 van het effect van wisselstroom (15-100 Hz) door het menselijk lichaam, uitgezet tegen stroomsterkte en inwerkingsduur, verdeeld in vier zones: AC-1 (doorgaans geen waarneembare reactie), AC-2 (waarneembaar, doorgaans geen schadelijk fysiologisch effect, wel onwillekeurige spiercontracties mogelijk boven de loslaatdrempel), AC-3 (sterke onwillekeurige spiercontracties, ademhalingsmoeilijkheden mogelijk, doorgaans geen orgaanschade zonder hartritmestoornissen) en AC-4 (oplopende kans op ventrikelfibrillatie en andere ernstige effecten zoals hartstilstand of brandwonden, met toenemend risico naarmate stroomsterkte en duur toenemen). Deze curven vormen de wetenschappelijke onderbouwing voor de maximale aanrakingsspanningen en uitschakeltijden die terugkomen in NEN 1010 en de basis voor de nominale lekstroom en uitschakeltijd van aardlekbeveiliging.
Bij het onderbouwen van de maximaal toelaatbare uitschakeltijd van een 30 mA-aardlekschakelaar verwijst een NEN 3140-instructeur naar de AC-4-grenswaarden van IEC 60479-1 om aan te tonen waarom snelle uitschakeling bij een fout levensreddend is.
Denken dat elke stroom boven de loslaatdrempel (rond 10 mA) automatisch levensgevaarlijk is — pas in zone AC-4, bij hogere stroom en/of langere duur, neemt het risico op ventrikelfibrillatie merkbaar toe; de zones houden juist rekening met zowel stroomsterkte als inwerkingsduur.
Zie ook
- → Inspectie Aardlekschakelaar beproeven — triptijd en aanspreekstroom (NEN-EN-IEC 61557-6)
- → §3.6 Gevarenzone en naderingszone — de drie soorten elektrotechnisch werk
- → Inspectie Periodieke inspectie van laadpunten voor elektrische voertuigen onder NEN 3140
- → Examen Rekenvragen — kortsluitstroom & spanningsval
- → B/C/D Automaatkarakteristieken B, C en D — het verschil begrijpen
- → IEC 61140 Beschermingsklasse I, II en III — IEC 61140