Grootverbruikaansluitingen — indirecte meting via stroomtransformatoren

Een teeltbedrijf met assimilatiebelichting, klimaatinstallaties en eigen WKK-opwekking (zie de WKK-netaansluiting-gids) heeft vaak een aansluiting die ver boven de grens van een reguliere "kleinverbruik"-aansluiting ligt. Vanaf een bepaalde aansluitcapaciteit verandert niet alleen het tarief- en marktmodel, maar ook de manier van meten zelf.

De grens: groter dan 3×80A

Aansluitingen groter dan 3×80A vallen in Nederland onder "grootverbruik" en worden, in tegenstelling tot kleinverbruik- aansluitingen, niet direct gemeten. In plaats daarvan wordt de elektriciteitsmeter indirect aangesloten via stroomtransformatoren (CT's, current transformers): de hoofdstroom loopt niet door de meter zelf, maar door de primaire wikkeling van de CT's, die een verkleinde, evenredige secundaire stroom naar de meter doorgeven.

Waarom indirecte meting nodig is

Bij grootverbruik-aansluitingen zijn de stromen te groot om praktisch en veilig rechtstreeks door een meter te laten lopen (zowel qua constructie van de meter als qua veiligheid bij vervanging/onderhoud). Stroomtransformatoren maken het mogelijk om een grote primaire stroom te verkleinen tot een standaard secundaire waarde (vaak 1A of 5A) die een reguliere meter wél veilig en nauwkeurig kan verwerken.

Nauwkeurigheidsklasse

De toegepaste stroomtransformatoren moeten qua nauwkeurigheidsklasse aansluiten bij de eisen van de hoofdaansluiting: de combinatie van CT en meter moet over het volledige verwachte belastingsbereik van de aansluiting een betrouwbare, controleerbare meting opleveren. De specifieke eisen aan CT's (nauwkeurigheidsklasse, doorgifteverhouding, belastbaarheid) en aan de indirecte meetopstelling als geheel zijn vastgelegd door Netbeheer Nederland in de Meetcode Elektriciteit.

Let op: de precieze doorgifteverhouding en nauwkeurigheidsklasse per CT volgen uit het ontwerp van de specifieke aansluiting (door de netbeheerder/meetverantwoordelijke) — dit artikel geeft het principe, niet een universeel getal dat voor elke aansluiting geldt.

Praktisch gevolg voor de installatie-eigenaar

• De meetinrichting (CT's + meter) wordt aangelegd/beheerd door de meetverantwoordelijke partij (vaak de netbeheerder of een erkende meetdienst), niet naar eigen inzicht door de installatie-eigenaar.
• Bij uitbreiding of wijziging van de aansluiting (bijvoorbeeld door toevoeging van eigen opwekking zoals WKK of batterijopslag) moet de meetopstelling opnieuw beoordeeld worden — een CT die voor de oude situatie correct gedimensioneerd was, kan dat voor een nieuwe belastings- of terugleversituatie niet meer zijn.

Veelgemaakte fouten

1. Aannemen dat een grootverbruikmeter "gewoon een grotere versie" is van een kleinverbruikmeter — de indirecte meetopstelling met CT's is principieel anders van opzet dan een directe meter.
2. Zelf ingrijpen in of vervangen van CT's/meetopstelling zonder de meetverantwoordelijke partij te betrekken — dit valt buiten de bevoegdheid van de installatie-eigenaar en kan de meetnauwkeurigheid/ -legaliteit in gevaar brengen.
3. Bij eigen opwekking (WKK, batterijopslag) niet laten controleren of de bestaande CT-opstelling het gewijzigde (bidirectionele) stroomprofiel nog correct meet.

Gerelateerd

• WKK-netaansluiting
• Netcongestie en batterijopslag