Budynki inwentarskie i gospodarstwa rolne (§705) — potencjał ziemi w strefach dostępnych dla zwierząt

Przewodnik o §705 dla szklarni opisuje już część §705 (IEC 60364-7-705): stronę ogrodniczą, ze stopniami ochrony IP i typami RCD dla instalacji szklarniowych. Ta sama sekcja normy reguluje jednak zupełnie inny rodzaj lokalizacji w ramach tego samego zakresu: budynki inwentarskie i podobne miejsca utrzymania zwierząt (obory, kurniki, chlewnie, pomieszczenia do przetwarzania paszy, magazyny siana/słomy). Ten artykuł omawia konkretnie wymagania wynikające z obecności zwierząt gospodarskich — ryzyko, którego po prostu nie ma w szklarni.

Dlaczego zwierzęta są bardziej wrażliwe na to samo napięcie niż ludzie

Zwierzę na czterech nogach obejmuje podczas chodzenia większą odległość między dwoma punktami styku z podłogą niż człowiek stojący obiema nogami obok siebie, a ponadto jest fizjologicznie bardziej wrażliwe na daną wartość prądu niż człowiek. Ten sam poziom napięcia krokowego, który dla człowieka pozostaje w granicach bezpiecznego marginesu, u zwierząt może już wywołać reakcję lękową, obniżenie wydajności mlecznej lub gorsze skutki. §705 traktuje więc strefy dostępne dla zwierząt (podłoga budynku, wyjście na pastwisko, miejsce pojenia) surowiej niż zwykłe pomieszczenie gospodarcze.

Dodatkowe połączenie wyrównawcze jako podstawowy środek

Sedno środka w budynku inwentarskim: wszystkie części metalowe, których zwierzę może dotknąć lub z którymi może się zetknąć przez podłogę, są łączone ze sobą i z instalacją uziemiającą w jedną płaszczyznę ekwipotencjalną, tak aby między dwoma punktami dotykanymi jednocześnie przez zwierzę nie mogła powstać istotna różnica napięć:

• Metalowe kraty podłogowe i kraty kanału gnojowego.
• Poidła i poidła smoczkowe (często metalowe rurociągi tworzące ścieżkę elektryczną między różnymi częściami budynku).
• Metalowe przegrody boksów, bariery paszowe i legowiska.
• Inne „obce części przewodzące" znajdujące się w zasięgu zwierząt.

Uwaga: ten artykuł podaje zasadę dodatkowego połączenia wyrównawczego w strefach dostępnych dla zwierząt. Dokładne wymagania wykonawcze (rozmiar oczek siatki, punkty połączeń, minimalny przekrój przewodu) wynikają z pełnego tekstu normy i muszą być ustalane indywidualnie dla układu danego budynku.

Środki ochronne obok połączenia wyrównawczego

Poza samym dodatkowym połączeniem wyrównawczym §705 dopuszcza zwykłe środki z pozostałej części NEN 1010 — samoczynne wyłączenie zasilania, ochronę RCD oraz, tam gdzie to ma zastosowanie, bardzo niskie napięcie bezpieczne (SELV/PELV) — ale to właśnie połączenie z wyrównaniem potencjałów w strefach dostępnych dla zwierząt odróżnia takie lokalizacje od zwykłego pomieszczenia gospodarczego.

Znaczenie praktyczne

Przy budowie lub przebudowie obory, kurnika lub podobnego budynku do utrzymania zwierząt (w tym coraz powszechniejszych automatycznych systemów udoju i robotów paszowych) należy wyraźnie ustalić, które części metalowe znajdują się w zasięgu zwierząt i czy rzeczywiście wszystkie są objęte dodatkowym połączeniem wyrównawczym — to odrębna ocena obok zwykłej kontroli uziemienia i RCD samej instalacji.

Częste błędy

1. Traktowanie budynku inwentarskiego jak zwykłej hali magazynowej — pomija się wówczas specyficzne dla zwierząt dodatkowe połączenie wyrównawcze z §705.
2. Niewłączanie poideł, barier paszowych czy legowisk do połączenia wyrównawczego, ponieważ „nie wyglądają na część elektryczną" — właśnie te dostępne dla zwierząt części metalowe są sednem tego środka.
3. Mylenie §705 z zastosowaniem ogrodniczym/szklarniowym tej samej sekcji normy — wymagania IP/RCD z przewodnika o szklarniach dotyczą uprawy roślin, a nie specyficznego dla zwierząt połączenia wyrównawczego omówionego w tym artykule.

Powiązane

• §705 — Przedsiębiorstwa ogrodnicze i szklarnie
• §411 — Uziemienie i przewody ochronne
• Główne połączenie wyrównawcze i uziemienie konstrukcji szklarniowych — §544