Verlengsnoeren & kabelhaspels — keuringscriteria

Verlengsnoeren en kabelhaspels zijn arbeidsmiddelen onder NEN 3140 — net als een boormachine of verlengkabel op een werkplek vallen ze onder de keuringsplicht, ondanks dat ze vaak als "gewoon gereedschap" worden behandeld. Juist door intensief, verplaatsbaar gebruik en mechanische belasting (knikken, over de vloer trekken, buiten weer en wind) zijn ze een relatief vaak voorkomende bron van gebreken.

De afroleisel

Een opgerolde kabelhaspel kan zijn volledige stroom niet veilig voeren: de gebundelde windingen kunnen hun warmte niet goed kwijt (vergelijk de bundelingsfactor f2 uit §523) en kunnen bij langdurig gebruik op hoog vermogen ooververhit raken — een reëel brandrisico.

• Een haspel moet twee vermogenswaarden vermeld hebben: de toegestane belasting opgerold en de (hogere) toegestane belasting volledig afgerold.
• Bij langdurig gebruik met een vermogen boven de opgerolde-waarde moet de haspel volledig worden afgerold.
• Bij de keuring zelf moet de haspel volledig afgerold zijn — anders is de PE-weerstandsmeting over de volledige kabellengte niet representatief.

Keuringsprocedure

1. Visuele inspectie: beschadigde mantel, geknakte stekkers, gescheurde trekontlasting, corrosie in de haspelcontacten, leesbaarheid van de vermogensmarkering.
2. PE-weerstandsmeting: weerstand van de beschermingsleiding, volledig afgerold gemeten. De maximaal toegestane waarde hangt af van kabellengte en -doorsnede — hoe langer en dunner, hoe hoger de toegestane (maar nog veilige) weerstand.
3. Keuringssticker aanbrengen met datum en (indien van toepassing) volgende keuringsdatum.

Keuringsinterval

Verlengsnoeren en haspels vallen onder het reguliere jaarlijkse NEN 3140-keuringsinterval voor arbeidsmiddelen, tenzij de RI&E van het arbeidsmiddel (zie de rekenmethode in de RI&E-gids) op basis van gebruiksintensiteit, omgeving en schadehistorie een kortere termijn aangeeft — bij zwaar gebruik op een bouwplaats is een kortere termijn dan 12 maanden gebruikelijk.

Veelgemaakte fouten

1. Belasting baseren op de opgerolde-waarde terwijl de haspel in de praktijk (bijna) volledig is afgerold, of andersom — de vermelde waarde voor de gebruikte toestand moet worden aangehouden, niet automatisch de hoogste.
2. Keuren terwijl de haspel nog (deels) is opgerold — geeft een onvolledige/onbetrouwbare PE-weerstandsmeting.
3. Verlengsnoeren/haspels buiten de arbeidsmiddelen-keuringscyclus houden omdat ze "geen apparaat" lijken — ze zijn net zo goed een arbeidsmiddel als een handboormachine en vallen onder dezelfde keuringsplicht.
4. Geen kortere termijn toepassen bij zwaar/buiten gebruik — een haspel die dagelijks buiten op een bouwplaats wordt gebruikt, slijt sneller dan een haspel die incidenteel binnen wordt gebruikt; de RI&E-weging moet dit verschil weerspiegelen.

Gerelateerd

• RI&E voor arbeidsmiddelen
• §523 — Kabeldoorsnede & stroombelastbaarheid
• Isolatieweerstandsmeting