NEN 3140 VP — Vakbekwaam Persoon

Een Vakbekwaam Persoon (VP) is iemand die elektrotechnische werkzaamheden mag uitvoeren onder verantwoordelijkheid van de werkverantwoordelijke. NEN 3140 vereist een schriftelijke aanwijzing door de werkgever voor iedereen die als VP aan elektrische installaties werkt; een certificaat alleen maakt iemand nog geen VP.

Het examen (voorbeeld/modelformaat)

• 40 vragen in 60 minuten
• Slagingspercentage: 70%
• Multiple choice (4 opties)
• Herexamen mogelijk

Dit is een voorbeeld/modelformaat, geen universele regel: het examenformaat verschilt per examenaanbieder. Bij PBNA bijvoorbeeld: 40 vragen, 60 minuten, minimaal 28 goede antwoorden. Naast het schriftelijke examen is er een praktijkgedeelte dat niet door het schriftelijke examen wordt gedekt.

Aanwijzing versus certificaat

Een cursus- of examencertificaat laat zien dat je de kennis hebt aangetoond, maar het is geen aanwijzing. Je bent pas VP wanneer je werkgever je schriftelijk heeft aangewezen, met vermelding van de installaties en werkzaamheden waarvoor die aanwijzing geldt. Na het slagen voor het examen moet de werkgever de aanwijzing dus nog steeds afgeven. Zie IV, WV, VP, VOP en Leek — rollen en de schriftelijke aanwijzing.

Onderwerpen

1. Wettelijke verplichtingen (Arbo, NEN 3140)
2. Risicobeoordeling van elektrische werkzaamheden
3. Spanning, stroom, weerstand — basisbegrippen
4. Aansluitstelsels (TN, TT, IT)
5. Beschermingsmaatregelen (RCD, automaten)
6. PBM (persoonlijke beschermingsmiddelen)
7. Werken onder spanning vs. spanningsloos werken
8. Inspectie en keuring

Tips voor het examen

• Lees elke vraag tweemaal — er staat vaak een dubbele ontkenning in.
• Beheers de stroom-tijd-curve voor automaten en RCD's.
• Onthoud de 5 gouden regels voor spanningsloos werken:
  1. Vrijschakelen
  2. Beveiligen tegen herinschakelen
  3. Spanningsloos controleren
  4. Aarden en kortsluiten
  5. Aangrenzende delen afschermen

Veel voorkomende valkuilen

• Verwarring RCD type AC vs A vs B vs F.
• Verkeerde inschatting van aanrakingsspanning (50 V AC / 120 V DC).
• Vergeten te testen van de RCD vóór en na werkzaamheden.