Vermogensfactor — verschuivingsfactor vs. vervormingsfactor
Het onderscheid tussen de verschuivingsfactor (displacement power factor, cos φ), die uitsluitend het faseverschil tussen de fundamentele (50 Hz) spannings- en stroomgolfvorm bij zuiver sinusvormige belasting beschrijft, en de werkelijke (ware) vermogensfactor, die ook de vervormingsfactor meeneemt die ontstaat door harmonischen in de stroom bij niet-lineaire belastingen (frequentieregelaars, schakelende voedingen, LED-drivers). De ware vermogensfactor is het product van de verschuivingsfactor en de vervormingsfactor (λ = cos φ × vervormingsfactor) en is altijd kleiner dan of gelijk aan de verschuivingsfactor alleen. Een niet-lineaire belasting kan daardoor een cos φ dicht bij 1 tonen (weinig faseverschuiving op de fundamentele) terwijl de ware vermogensfactor door een hoog THD-percentage (harmonischenvervorming) toch aanzienlijk lager uitvalt, met extra belasting van transformatoren, kabels en de nuldoorsnede tot gevolg die een eenvoudige cos φ-meting niet zichtbaar maakt.
Bij een kantoorgebouw met veel schakelende voedingen meet de energieauditeur een cos φ van 0,98 op de hoofdmeter, maar de ware vermogensfactor blijkt slechts 0,85 te zijn door een THD van bijna 40% — de reden waarom de nuldoorsnede toch aanzienlijk wordt belast ondanks de gunstige cos φ.
Een gunstige cos φ-waarde interpreteren als bewijs dat er geen vermogensfactorprobleem is, terwijl bij niet-lineaire belastingen de ware vermogensfactor door harmonischenvervorming aanzienlijk lager kan liggen dan de gemeten cos φ alleen laat zien.