Gasgeïsoleerd schakelmateriaal (GIS) — middenspanning
Type schakelinstallatie (IEC 62271-203) waarbij de vermogensschakelaars, scheiders, aardingsschakelaars en railverbindingen zich in een hermetisch afgesloten, met SF6-gas (of een SF6-vrij alternatief zoals droge lucht of een fluornitril-mengsel) gevulde metalen omhulling bevinden, in tegenstelling tot lucht-geïsoleerd schakelmateriaal (AIS) waarbij de isolatie door de omgevingslucht wordt gevormd. Doordat het isolerende gas een veel hogere doorslagsterkte heeft dan lucht, kan de installatie met sterk verkleinde faseafstanden worden uitgevoerd, wat de benodigde ruimte tot een fractie van een vergelijkbare AIS-installatie terugbrengt — een belangrijk voordeel in binnenstedelijke onderstations of ondergrondse ruimten waar plaats schaars is. Nadelen zijn de hogere aanschafkosten, de noodzaak van gasdichtheidscontroles en -bewaking gedurende de levensduur, en bij SF6-gevulde installaties de sterke broeikaswerking van het gas bij lekkage, wat de sector aanzet tot de overstap naar SF6-vrije alternatieven.
Bij de bouw van een nieuw ondergronds 10kV-onderstation in een dichtbebouwde binnenstad kiest de netbeheerder voor GIS in plaats van AIS, omdat de beschikbare ruimte slechts een fractie is van wat een vergelijkbare luchtgeïsoleerde installatie zou vereisen.
Bij onderhoud aan een GIS-installatie de gasdrukbewaking negeren en ervan uitgaan dat de hermetische behuizing nooit lekt — een geleidelijk gasverlies verlaagt de doorslagsterkte van de isolatie onopgemerkt, wat bij een schakelhandeling tot een interne overslag kan leiden.
Zie ook
- Automatische herinschakeling (recloser) — middenspanningsnet
- Aardingsschakelaar — onderhoudsaarding hoog-/middenspanning
- Ring Main Unit (RMU, middenspanningsschakelinstallatie)
- Metalclad versus metal-enclosed (middenspanningsschakelinstallatie)
- SF6-vermogensschakelaar (middenspanning, milieuvriendelijke alternatieven)
- Veermechanisme — bediening vermogensschakelaar